दहावी मराठी व्याकरण | शब्दसंपत्ती | Online Test आणि संकल्पना

पाठ्यपुस्तकातील स्वाध्यायांत आलेल्या भाषिक घटकांवर आधारित पुढीलप्रमाणे कृती देण्यात येतील.

(i) समानार्थी शब्द लिहा.

(ii) विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

(iii) एकवचन/अनेकवचन लिहा/ओळखा.

(iv) शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द लिहा.

(v) शब्दांतील अक्षरांपासून अर्थपूर्ण शब्द तयार करा.

पुढील शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द लिहा

1.ज्याला होणीही शत्रू नाही असा – अजातशत्रू

2.महिन्यातून एकदा प्रकाशित होणारे – मासिक

3.ज्याचे आकलन होत असे – अनाकलनीय

4.डोंगरावर चढणे – गिर्यारोहण

5.ज्याने पुष्कळ ऐकले आणि वाचले आहे असा – बहुश्रुत

6.मंदिराच्या आतील भाग – गाभारा

7.केलेले उपकार न जाणणारा – कृतघ्न

8.लिहिता – वाचता येणारा – साक्षर

9.देवाचे अस्तित्व मानणारा – आस्तिक

10. चागल्या प्रकारे शिक्षित असलेला – सुशिक्षित

समानार्थी शब्द लिहा

1) रात्र = निशा / रजनी

2) वाट = रस्ता / मार्ग

3) शक्ती = सामर्थ्य / ताकद

4) सूर्य = रवी

5) चंद्र = शशी

6) सागर = समुद्र

7) नदी = सरिता

8) पृथ्वी = अवनी / वसुंधरा

9) माता = आई

10) मुख = तोंड

11) गोड = मधुर

12) पान = पर्ण

13) काया = शरीर

14) कष्ट = श्रम

15) आयुष्य = जीवन

16) आकाश = गगन

17) शाळा = विद्यालय

विरुद्धार्थी शब्द

1) जवळ – लांब / दूर

2) सरुवात – अंत / शेवट

3) समानता – असमानता

4) जमा – खर्च

5) सुंदर – कुरूप

6) मित्र – शत्रू

7) आस्तिक – नास्तिक

8) खरे – खोटे

9) जन्म – मृत्यू

10) दिवस – रात्र

11) खात्री – शंका

12) गुण – अवगुण

13) सूर्योदय – सूर्यास्त

14) सजातीय – विजातीय

15) कृपा – अवकृपा

16) अल्पायुषी – दीर्घायुषी

17) अवरोह – आरोह

18) आदर – अनादर

19) आस्था – अनास्था

20) दुमत – एकमत

21) नापीक सुपीक

दिलेल्या शब्दापासून अर्थपूर्ण शब्द तयार करणे

1.विनायक – नाक , विक, नायक

2.बालपण – बाण, लप, बाप, बाल, पण

3.तुकाराम – राम, काम, तुरा

4.महाराज – महा, राज, राम, जरा

5.कुशलधाम – कुशल, धाम, कुल

6.जीवनात – जीव, नात, जिना, जीत,वनात, नाव

7.नसतात – नस, तास, तन

8.विश्वासघात – विश्वास, घात, वित, श्वास